Dieet en lijn

20e eeuw

De weegschaal is een vast onderdeel van de badkamer geworden. Want mensen willen of moeten bijhouden hoe licht of zwaar ze zijn. Dat vinden we belangrijk. Er zullen weinig huishoudens zijn waar niet het een of andere dieetboek - of zelfs een anti-dieetboek - in de kast staat. Hoe is dat zo gekomen?

Kookboeken werden in de voorbije eeuwen vaak door artsen geschreven, zoals Karel Baten (Battus) uit Dordrecht en Steven Blankaart, die zijn De Borgelyke Tafel uit 1683 met tal van gedichtjes doorspekt. Zoet, zuur, zout en bitter, het moet allemaal in balans zijn om gezond te blijven.

Dieet
In de loop van de 20e eeuw gaat het echter niet meer alleen om ‘gezond’ maar ook om de slanke lijn. De mode vraagt om een wespentaille, of weinig tot geen rondingen, die slechts voor een enkeling van nature zijn weggelegd. De rest van de mensheid volgt dan een dieet, gaat aan de lijn. Terwijl een ‘dieet’ aanvankelijk vooral bedoeld is voor mensen met een allergie of een gezondheidsprobleem. Of met een levensinstelling of overtuiging, zoals het vegetarisme.

Lijn
Waar het volgen van een dieet dus om gezondheid gaat, is de lijn vooral een kwestie van uiterlijk. Suiker, vet, veel, dat komt allemaal in de gevarenzone. De balansdag doet zijn intrede, de Weight Watchers dicteren het menu, maaltijd vervangende drankjes en repen vliegen de lijner om de oren. De ene methode volgt snel de andere op. Terwijl de één nog calorieën telt, is de ander al bezig met Montignac. Het helpt allemaal niet of niet langdurig. Want het gaat er natuurlijk om dat we lekker willen eten. Zoals Martin Lederman schrijft in zijn De Slanke Fijnproever, het eerste boek over de kunst om slank te worden door lekker te eten (1955), natuurlijk wel weer bijgestaan door een arts, dr. J. Doyer. De traditie blijft in stand. Want suiker past best in een gezond voedingspatroon. Het gaat om de hoeveelheid en de frequentie.

‘De suikertand kan een probleem vormen voor mensen die gewend zijn zoetigheid te eten. Het was voor de kleine Sylvia een ernstige hinderpaal bij het vermageren. Ze schrokte een half pond zoetigheid per dag op - 1000 calorieën. Een volkomen verbod van zoetigheden kon haar niet in toom houden. Haar moeder hielp haar van lieverlede minder te eten door haar te leren meer van haar snoep te genieten. Het duurde ruim een half jaar voor zij eraan gewend was slechts drie bonbons per dag te eten en deze om de smaak en met bewust genot te eten.’

Uit: De Slanke Fijnproever van Martin Lederman (1955).

dieet en lijn

Moeder en kind op de weegschaal in de jaren ’50.

teken van welvaart

Lange tijd waren ronde vormen een teken van welvaart. Het modebeeld veranderde. De ‘dieetindustrie’ nam een hoge vlucht.

recept RECEPT

Grapefruit met een schuimkopje

Benodigdheden: 2 grapefruits, 1 groot eiwit of meer met 40 gram suiker, een scheutje rum, kirsch of cognac

Halveer de grapefruits, neem er het vruchtvlees uit en reserveer de 4 mooiste stevig staande schillen. Ontdoe het vruchtvlees van vellen en pitten. Breng het op smaak met iets suiker, rum, cognac of kirsch. Vul 4 schillen met dit mengsel. Klop het eiwit zeer stijf met vrij veel suiker en leg van dit schuim een mooie kop op elke vrucht. Zet ze in de oven om het schuim te laten drogen.

Uit: Toetjesboek van R. Lotgering-Hillebrand, 2e druk (1969).

Meer wetenschappelijke informatie over suiker en voeding tref je aan op: www.kenniscentrumsuiker.nl 


  • Burgemeester Lambooylaan 3
    1217 LB Hilversum
  • Tel: 035-5433455
    Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Copyright 2020 - Kenniscentrum suiker & voeding