Voedselconsumptie gegevens

Wat is de inname van suikers door de Nederlandse bevolking en is deze de afgelopen jaren veranderd?

Om deze vragen te kunnen beantwoorden is de huidige inname van suikers in Nederland in kaart gebracht. Dit is gedaan met de gegevens uit de nieuwste voedselconsumptiepeiling 2012-2016 uitgevoerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

In de periode 1987-1998 werden de eerste drie Voedselconsumptiepeilingen (VCP) in Nederland uitgevoerd. In deze periode was de inname van suikers stabiel. Tijdens de laatste twee uitgevoerde VCP's in de periode 2007-2016 daalde de inname van suikers (zie figuur 1).

Figuur 1. Totale suiker inname (g/d) van de gemiddelde Nederlander over de verschillende voedselconsumptiepeilingen (VCP).

Tabel 1. Gemiddelde inname van suikers in gram per dag (g/d) en percentage van de totale dagelijke energie-inname (en%).

Hoeveel suikers nemen we in Nederland in?

De gemiddelde inname van suikers is 110 gram per dag. Dit komt neer op 40kg per hoofd van de Nederlandse bevolking. De energie die we uit die hoeveelheid suikers halen, draagt voor 21% bij aan de totale energie-inname op een dag.

De overige 79% halen we uit zetmeel, vetten, eiwitten en eventueel alcohol. De suikers (110 gram) zijn zowel de van de nature aanwezige (zoals in fruit, groente en zuivelproducten) als de toegevoegde suikers. 

Kinderenweb appels

Kinderen nemen meer suikers in dan volwassenen. Kinderen tussen de 1 en 3 jaar hebben relatief de hoogste inname (ruim 30% van de totale energie-inname komt uit suikers). Mannen hebben in alle leeftijdsgroepen een hogere inname van suikers. 

Waar halen we vooral onze suikers uit?

In de tabel 2 zie je de belangrijkste productgroepen die bijdragen aan de inname van suikers. Niet-alcoholische dranken, zoals frisdranken en vruchtensappen, vormen de allergrootste bron van suikers bij kinderen en mannen, gevolgd door zuivelproducten.

Vrouwen halen de meeste suikers uit zuivel, gevolgd door fruit, noten en olijven. Gemiddeld levert de top 5 ongeveer 90% van de totaal suikers bij kinderen. Bij volwassenen is dit ongeveer 80%.

Suikerhoudende dranken

Vrijwel alle Nederlanders drinken suikerhoudende dranken. Tot de suikerhoudende dranken behoren vruchtensappen, suikerhoudende frisdranken, zuiveldranken met toegevoegd suiker, limonades en sportdranken. Gemiddeld drinken Nederlandse volwassenen 292 gram suikerhoudende dranken per dag. Met een gemiddelde consumptie van 238 gram drinken vrouwen ongeveer een derde minder van deze dranken dan mannen (348 gram/dag). Mannen van 19-30 jaar drinken het meest van de volwassenen, gemiddeld 582 gram per dag. Ook onder volwassen vrouwen drinken 19-30 jarigen het meest (409 gram/dag). Kinderen drinken meer suikerhoudende dranken dan volwassenen.

In de periode 2012-2016 daalde de inname van suikerhoudende dranken bij zowel kinderen als volwassenen. In 2015-2016 dronken kinderen ruim 572 gram per dag suikerhoudende draken, in 2012-2014 was dit nog 630 gram per dag, een significant verschil. De inname bij volwassenen daalde in deze periode met 50 gram per dag.

79% van alle suikerhoudende dranken bestaat uit frisdrank of wordt in de vorm van frisdrank geconsumeerd.

Richtlijnen goede voeding 

Een van de richtlijnen van de Richtlijnen goede voeding 2015 opgesteld door de Gezondheidsraad is 'drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken'. Onder suikerhoudende dranken vallen niet alleen (zuivel) dranken met toegevoegde suikers, maar ook vruchtensappen. Het is bekend dat vloeibare suikers minder verzadigen dan vaste suikers. Je krijgt daardoor gemakkelijker te veel calorieën binnen.

Tabel 2. Top 5 van voedingsmiddelen die het meeste bijdragen aan de inname van mono- en disachariden (van nature aanwezig en toegevoegd) zoals blijkt uit de VCP 2012-2016.

Hoeveel toegevoegde suikers en vrije suikers nemen we in?

De gemiddelde inname van toegevoegde suikers is 60 gram per dag. Dit draagt voor ongeveer 11% bij aan de totale dagelijkse energie-inname. Voor vrije suikers is de gemiddelde inname 67,7 gram per dag (ongeveer 13en%). Mannen nemen meer toegevoegde en vrije suikers in dan vrouwen. Kinderen tussen de 4 en 8 jaar nemen relatief de meeste toegevoegde en vrije suikers in (tabel 3). Naarmate de leeftijd hoger is, daalt de relatieve inname (d.w.z. de bijdrage aan de totale energie-inname) van toegevoegde en vrije suikers. Deze suikers leveren ook de geringste bijdrage aan de energie-iname bij 71-79 jarigen. Voor toegevoegde en vrije suikers bestaan er in Nederland geen richtlijnen van de Gezondheidsraad.

Wat precies de verschillen zijn tussen toegevoegde en vrije suikers, lees je hier!

Tabel 3. Gemiddelde inname van toegevoegde en vrije suikers in gram per dag (g/d) en energiepercentage (en%).

Tabel 4. Top 5 van de voedingsmiddelen die het meeste bijdragen aan inname van toegevoegde suikers.

Tabel 5. Top 5 van de voedingsmiddelen die het meeste bijdragen aan de inname van vrije suikers.

Waar halen we vooral onze toegevoegde en vrije suikers uit?

In de tabellen 4 en 5 zie je de belangrijkste productgoepen die bijdragen aan de inname van de toegevoegde en vrije suikers.

Bij kinderen is er geen verschil in de top 5 van de toegevoegde suikers en vrije suikers in vergelijking met de top 5 van de totale suikers (zie tabel 4). Bij volwassenen verschilt enkel de volgorde. Niet-alcoholische dranken, zoals frisdranken en vruchtensappen, vormen bij kinderen de belangrijkste bron van toegevoegde en vrije suikers, gevolgd door suiker en snoepgoed.

Voor volwassenen geldt dit ook met betrekking tot vrije suikers. Voor toegevoegde suikers is het bij volwassen mannen omgekeerd: suiker en snoepgoed op nummer één, gevolgd door niet-alcoholische dranken. Toegevoegde suikers halen volwassen vrouwen het meest uit suiker en snoepgoed, gevolgd door koek en gebak. Niet-alcoholische dranken staat bij hen op de derde plaats.

web frambozenjam vcpDe top 5 levert bij kinderen rond de 95% van de toegevoegde en vrije suikers en dat percentage ligt bij volwassenen rond de 90%. De overige producten waar we suikers uit halen, zijn onder andere groente, fruit, brood, granen, rijst en pasta.

Overzicht bijdrage van de energieleverende voedingsstoffen aan de totale energie-inname.

De totale energie-inname van de gemiddelde Nederlander bestaat voor 45% uit het totaal aan koolhydraten (figuur 2).

De overige energie komt uit vetten, eiwitten, alcohol en een beetje uit vezels.
Van die 45% koolhydraten bestaat 24% uit zetmeel (complexe koolhydraten). Zetmeel vind je veel in bijvoorbeeld pasta, rijst, brood en aardappelen.

De overige 21% van de energie-inname komt van suikers. Van die 21% suikers is 11% toegevoegd aan de voeding. Deze toegevoegde suikers, samen met de suikers uit vruchtensap en vruchtenconcentraat (1,5%) vormen de vrije suikers en dragen voor 12,8% bij aan de energie-inname. De overige suikers die niet onder de toegevoegde of vrije suikers vallen (8% van de energie-inname) zijn de suikers die van nature aanwezig zijn in de voeding.

Figuur 2. Verdeling energieleverende voedingsstoffen van de gemiddelde Nederlander.

Bron

[1] RIVM, [Online]. Available: https://www.wateetnederland.nl/ 

Gezondheidsraad - Richtlijnen goede Voeding 2015 

Lees de complete factsheet 'Consumptie van suikers in Nederland' hier!


  • Burgemeester Lambooylaan 3
    1217 LB Hilversum
  • Tel: 035-5433455
    Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Copyright 2020 - Kenniscentrum suiker & voeding
Voor meer wetenschappelijke informatie, bezoek www.kenniscentrumsuiker.nl